Sau ấn tượng kinh ngạc ban đầu về vẻ hùng vĩ và tiềm năng quân sự của Bạch Đằng Giang, Trần Quốc Tuấn đã quyết định dành nhiều thời gian hơn để tìm hiểu sâu về dòng sông huyền thoại này. Chàng không chỉ ngắm nhìn vẻ đẹp bề ngoài, mà còn khao khát khám phá những bí mật ẩn chứa trong lòng sông, những quy luật phức tạp của thiên nhiên mà không phải ai cũng có thể nhận ra. Dưới sự dẫn dắt tận tình và đầy tâm huyết của Yết Kiêu, người con của Bạch Đằng, từng ngóc ngách của dòng sông này dần hé lộ những giá trị chiến lược vô cùng to lớn đối với Trần Quốc Tuấn.
Yết Kiêu, với niềm tự hào và tình yêu mãnh liệt dành cho quê hương, đã trở thành người thầy tận tâm và độc đáo nhất của Trần Quốc Tuấn về sông nước. Hắn ta không chỉ nói suông về những lý thuyết khô khan, mà còn cùng Quốc Tuấn dong thuyền đi khắp các ngóc ngách của Bạch Đằng, từ cửa biển rộng lớn, nơi nước sông hòa cùng biển khơi bao la, đến những con lạch nhỏ hẹp, ẩn mình sau những rặng sú vẹt, từ những bãi bồi cạn khi thủy triều rút đến những vùng nước sâu thẳm mà chỉ những người dày dạn kinh nghiệm mới biết.
Mỗi chuyến đi là một bài học thực tế, mỗi địa điểm là một trang sách sống động. Yết Kiêu không ngừng chỉ dẫn, giải thích cho Trần Quốc Tuấn từng chi tiết nhỏ nhất, với sự kiên nhẫn và hiểu biết sâu sắc.
"Đại huynh, hãy nhìn đây!" Yết Kiêu chỉ tay về phía dòng nước đang cuộn chảy, vẻ mặt đầy sự hào hứng. "Bạch Đằng Giang này không như những con sông khác mà Đại huynh từng thấy. Nó chịu ảnh hưởng rất mạnh mẽ của thủy triều từ biển Đông. Mỗi ngày, thủy triều lên xuống hai lần theo một chu kỳ nhất định, mang theo lượng nước khổng lồ từ biển vào sâu trong nội địa, rồi lại rút ra biển. Đây là điểm mấu chốt, Đại huynh ạ."
Trần Quốc Tuấn lắng nghe từng lời của Yết Kiêu, ánh mắt chàng đầy vẻ tập trung và suy tư. Chàng đã từng nghiên cứu binh pháp, từng học về địa hình trong các sách vở, nhưng chưa bao giờ thấy một địa thế nào kỳ diệu và phức tạp, lại có sự biến đổi liên tục như Bạch Đằng. Sự kết hợp giữa sông và biển, với yếu tố thủy triều, đã mở ra những khả năng chiến lược hoàn toàn mới mẻ trong đầu chàng. Chàng hỏi: "Vậy sự thay đổi của thủy triều có tác động như thế nào đến dòng chảy? Nó có thể gây ra những hiểm nguy gì cho kẻ địch không quen địa hình?"
"Rất lớn, thưa Đại huynh!" Yết Kiêu đáp, khuôn mặt hắn ta rạng rỡ khi được nói về điều mình am hiểu nhất, như một đứa trẻ được khoe món đồ chơi quý giá. "Khi triều lên, dòng chảy sẽ chậm lại đáng kể, thậm chí có lúc còn đảo ngược hướng, nước biển đẩy vào sâu trong lòng sông, khiến mặt sông trở nên mênh mông, sâu thẳm, đủ sức chứa cả trăm, cả ngàn chiến thuyền lớn của địch. Nhưng khi triều rút, đặc biệt là triều kiệt (mức nước thấp nhất), nước cạn nhanh chóng một cách đáng kinh ngạc, để lộ ra những bãi bồi rộng lớn, những ghềnh đá ngầm lởm chởm mà trước đó bị che lấp hoàn toàn dưới mặt nước."
Yết Kiêu còn giải thích thêm về sự khác biệt giữa dòng chảy ở trung tâm sông, nơi thường êm ả hơn, và những dòng chảy nhỏ hơn ở các cửa lạch, những vùng nước xoáy nguy hiểm, nơi mà nước xoáy có thể dễ dàng nhấn chìm thuyền bè nhỏ nếu không biết cách điều khiển. Hắn còn miêu tả cách mà gió mùa tác động đến thủy triều và dòng chảy, làm cho chúng trở nên khó lường hơn.
Trần Quốc Tuấn ghi nhớ từng chi tiết mà Yết Kiêu giải thích, từng con số về mực nước, về tốc độ dòng chảy. Trong đầu chàng đã bắt đầu hình dung ra những chiến thuật táo bạo, những cạm bẫy chết người. "Nếu vậy, kẻ địch không am hiểu địa hình, không biết quy luật thủy triều, nếu bị dụ vào đúng lúc triều rút, chẳng phải sẽ bị kẹt lại hoặc bị dòng nước xiết cuốn trôi, khiến thuyền bè đâm vào bãi cạn hay ghềnh đá sao?"
Yết Kiêu gật đầu, đôi mắt tinh anh lấp lánh sự tán thưởng. "Đúng là như vậy, Đại huynh! Tiểu đệ đã từng chứng kiến nhiều con thuyền lớn của thương nhân hoặc của kẻ xấu bị mắc cạn hoặc bị lật úp chỉ vì không lường trước được sự thay đổi đột ngột của dòng chảy và thủy triều ở đây. Đây là một vũ khí trời ban cho ta, nếu biết cách sử dụng." Hắn ta còn kể thêm những câu chuyện thực tế về những lần thuyền bè bị nạn ở Bạch Đằng do không nắm rõ quy luật của dòng sông, minh họa rõ nét sự nguy hiểm tiềm tàng.
Không chỉ thủy triều và dòng chảy, Yết Kiêu còn dẫn Quốc Tuấn đến những khu vực đặc biệt khác của Bạch Đằng, nơi ẩn chứa những bí mật quân sự còn ghê gớm hơn. Hắn chỉ cho chàng thấy những "bãi cọc ngầm tự nhiên" mà thời gian và dòng nước đã tạo nên. Đó là những dãy đá ngầm lởm chởm, sắc nhọn như răng cưa; những gốc cây cổ thụ bị lũ cuốn trôi và mắc cạn, nằm chắn ngang luồng lạch; hay những dải cát ngầm di chuyển liên tục, tạo thành những chướng ngại vật vô hình, khó đoán định dưới mặt nước.
"Đây là những bãi cọc 'trời sinh', thưa Đại huynh!" Yết Kiêu nói, giọng đầy vẻ bí ẩn và tự hào. "Chỉ có những người sống lâu năm ở đây như tiểu đệ mới biết chính xác vị trí và quy luật hình thành của chúng, biết khi nào chúng hiện ra, khi nào chúng bị che lấp. Chúng có thể vô hại khi nước triều lên cao, thuyền bè có thể ung dung đi qua. Nhưng khi nước rút nhanh chóng, chúng sẽ trở thành những chiếc răng nanh sắc bén, xé nát đáy thuyền của bất cứ kẻ nào dám đi qua mà không biết đường, không biết cách tránh né."
Trần Quốc Tuấn chạm tay xuống mặt nước, cảm nhận sự lạnh lẽo của dòng sông, sự tĩnh lặng tương phản với những hiểm nguy ngầm. Chàng nhìn những bãi cọc ngầm mà Yết Kiêu chỉ dẫn, từng chi tiết một. Trong đầu chàng đã phác thảo ra một kế hoạch vĩ đại, một mưu kế "thiên la địa võng". Những bãi cọc này, kết hợp với sự thay đổi của thủy triều, chính là "thiên thời địa lợi" mà chàng cần để tạo nên một cái bẫy chết người cho quân giặc xâm lược, một cái bẫy mà chúng sẽ không thể thoát ra.
Chàng còn hỏi Yết Kiêu rất kỹ lưỡng về độ sâu của nước ở từng khu vực cụ thể, về loại đáy sông (cát, bùn hay đá), và cách mà dòng chảy tác động đến việc cắm cọc nhân tạo, hay cách di chuyển của thuyền chiến trong từng điều kiện thủy triều khác nhau. Chàng muốn nắm rõ từng biến đổi nhỏ nhất, từng chi tiết để kế hoạch của mình đạt đến sự hoàn hảo tuyệt đối.
Yết Kiêu không chỉ giải thích bằng lời. Hắn còn dùng tay vẽ lên cát, mô phỏng lại dòng chảy, vị trí các bãi cọc tự nhiên, và cách mà thủy triều lên xuống làm thay đổi toàn bộ địa hình dưới nước. Hắn kể những câu chuyện thực tế về những con thuyền bị mắc kẹt, những con người bị dòng nước cuốn trôi, để minh họa cho sự nguy hiểm của Bạch Đằng nếu không được am hiểu cặn kẽ. Hắn thậm chí còn dẫn Trần Quốc Tuấn đi bộ dọc bờ sông, leo lên những mỏm đá cao để quan sát toàn cảnh cửa sông, chỉ ra những vị trí mai phục lý tưởng, những nơi có thể đặt pháo hoặc cung nỏ.
Sự khám phá những bí mật của thiên nhiên tại Bạch Đằng Giang đã khiến Trần Quốc Tuấn vô cùng hứng thú, và hơn cả thế, là sự khai mở tầm nhìn chiến lược. Chàng nhận ra rằng, đây không chỉ là một con sông đẹp, mà là một vũ khí tiềm ẩn, một chiến trường hoàn hảo đang chờ đợi để được khai thác bởi những người có trí tuệ và tầm nhìn. Mỗi chi tiết mà Yết Kiêu giải thích đều như một mảnh ghép quan trọng, dần hoàn thiện bức tranh chiến lược trong đầu chàng, từ một ý tưởng mơ hồ trở thành một kế hoạch khả thi, chi tiết và đầy tính khả thi.
Trần Quốc Tuấn đã thấy được "Thiên triều Địa lợi" mà đất trời ban tặng cho Đại Việt ở Bạch Đằng Giang. Nó không phải là một điều ngẫu nhiên hay may mắn đơn thuần, mà là sự kết hợp giữa kiến thức uyên bác về thủy triều, dòng chảy, và địa hình của Yết Kiêu, cùng với tầm nhìn quân sự thiên bẩm và khả năng tổng hợp, tư duy logic của chàng. Chuyến đi này đã gieo mầm cho những chiến thắng vĩ đại, những chiến thắng sẽ mãi mãi đi vào lịch sử, gắn liền với tên tuổi của Trần Hưng Đạo và dòng sông Bạch Đằng huyền thoại.
Từ giây phút đó, Trần Quốc Tuấn không còn là một hoàng tử ẩn mình, bị ám ảnh bởi quá khứ gia tộc. Chàng đã trở thành một vị tướng quân với một sứ mệnh lớn lao, một chiến lược gia tài ba, đã nhìn thấy con đường để bảo vệ non sông. Bạch Đằng Giang đã trở thành "cái nôi" của một kế hoạch quân sự thiên tài, một lời hứa hẹn về một tương lai tươi sáng hơn cho Đại Việt. Những bài học từ Yết Kiêu không chỉ là kiến thức, mà là chìa khóa mở ra cánh cửa đến những chiến công lẫy lừng, biến hiểm địa thành lợi thế, biến cái không thể thành có thể.
Nỗi ưu tư về mối thù gia tộc vẫn còn đó, nhưng giờ đây, nó được đặt trong một bối cảnh lớn hơn: vận mệnh của quốc gia. Trần Quốc Tuấn hiểu rằng, để vượt qua được mọi khó khăn, chàng cần phải tập trung vào việc lớn hơn, và Bạch Đằng Giang chính là nơi mà chàng tìm thấy nguồn cảm hứng và sức mạnh để thực hiện điều đó.