Ý niệm kỳ tài về "Thiên binh vạn mã chôn sông" đã bừng sáng trong tâm trí Trần Quốc Tuấn, thắp lên một ngọn lửa hy vọng lớn lao, xua đi phần nào những nỗi ưu tư về gia tộc và quốc sự. Tuy nhiên, một ý tưởng vĩ đại cần phải được cụ thể hóa bằng hành động, bằng sự chuẩn bị tỉ mỉ và cẩn trọng tuyệt đối. Để biến Bạch Đằng Giang từ một dòng sông hùng vĩ thành một vũ khí hủy diệt kẻ thù, một chiến trường tử địa cho quân xâm lược, bước đầu tiên và quan trọng nhất chính là phải nắm rõ từng tấc đất, từng con nước, từng dòng chảy, từng ghềnh đá ngầm của nó, một cách chi tiết và chính xác nhất. Và thế là, một công trình bí mật, đòi hỏi sự kỳ công, tỉ mỉ và kiên trì đến từng chi tiết nhỏ nhất, đã được Trần Quốc Tuấn khởi xướng cùng với hai người huynh đệ thân tín nhất của mình: Yết Kiêu và Dã Tượng.
Công việc vẽ bản đồ Bạch Đằng Giang không diễn ra ở một nơi công khai, mà được thực hiện trong bí mật tuyệt đối, tránh mọi sự dòm ngó hay nghi ngờ từ bên ngoài. Trần Quốc Tuấn đã chọn một hang đá nhỏ, kín đáo nằm sâu trong một hòn đảo hẻo lánh giữa lòng Bạch Đằng Giang làm nơi "căn cứ" của họ. Hang đá này được che khuất bởi những tán cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi, rễ cây chằng chịt bám vào vách đá, và những vách đá dựng đứng, lởm chởm, hiểm trở, khó ai có thể tìm thấy nếu không có người dẫn đường am hiểu địa hình. Chính tại nơi đây, trên nền đất ẩm ướt hoặc trên những tấm ván gỗ tạm bợ, những nét bút đầu tiên của bản đồ bí mật, bản đồ chiến lược về Bạch Đằng Giang, đã được phác thảo.
Mỗi ngày, từ sáng sớm tinh mơ, khi màn sương còn giăng mắc trên mặt sông, cho đến tận tối mịt, khi ánh trăng đã lên cao, ba người lại cùng nhau dong thuyền đi khắp Bạch Đằng. Họ không quản ngại nắng mưa, gió bão, hay những khó khăn tiềm ẩn từ thiên nhiên.
Yết Kiêu, với kinh nghiệm dày dặn của một người con của sông nước, một ngư dân lão luyện đã sống cả đời trên dòng sông này, là "hoa tiêu" chính và là "thiết bị" đo đạc sống. Hắn ta dẫn đường, chỉ ra từng con lạch nhỏ nhất mà nước triều tạo ra, từng bãi cạn bất ngờ có thể mắc kẹt thuyền, từng dòng chảy xiết nguy hiểm mà chỉ hắn mới biết.
Yết Kiêu không chỉ dùng mắt thường. Hắn ta dùng một sợi dây có buộc đá ở đầu để đo đạc độ sâu của lòng sông ở từng vị trí một cách tỉ mỉ, ghi lại sự thay đổi của nó theo từng giờ, từng con triều lên xuống. Hắn ta tỉ mỉ ghi nhớ những nơi có bãi cọc ngầm tự nhiên, những tảng đá chìm ẩn dưới làn nước, hay những vùng xoáy nước nguy hiểm có thể lật úp thuyền bè. Mắt Yết Kiêu như một thiết bị định vị tự nhiên, có thể nhìn thấu được những bí mật ẩn dưới làn nước, cảm nhận được từng biến đổi nhỏ nhất của dòng chảy. Hắn còn lặn xuống sâu để quan sát cấu trúc đáy sông, loại hình đất đá, và các chướng ngại vật tiềm ẩn.
Trần Quốc Tuấn, với tài năng ghi nhớ phi thường, khả năng quan sát sắc bén và khả năng tổng hợp thông tin xuất sắc, là người trực tiếp phác thảo bản đồ. Chàng dùng than củi được mài nhọn, hoặc những loại mực tự chế từ cây rừng, vẽ lên những tấm da thú được làm phẳng kỹ lưỡng hoặc những tấm lụa cũ đã được chuẩn bị sẵn.
Từng nét vẽ đều được cân nhắc kỹ lưỡng, từng con số độ sâu đều được ghi chú cẩn thận bên cạnh vị trí đo đạc. Chàng không chỉ vẽ những con sông, con lạch, mà còn ghi chú cả hướng dòng chảy chính, tốc độ dòng chảy khi triều lên và triều xuống, và đặc biệt là sự thay đổi của chúng ở từng khu vực, từng khúc quanh của sông. Chàng còn đánh dấu những vị trí hiểm yếu mà quân địch có thể bị mắc kẹt, cũng như những nơi thuận lợi để đặt thêm cọc gỗ nhân tạo, tạo thành một trận địa cọc liên hoàn. Chàng còn ghi chú cả những vùng nước lặng, nơi thuyền có thể neo đậu an toàn, và những vùng nước xoáy, nơi hiểm nguy rình rập.
Dã Tượng, với sự am hiểu núi rừng như lòng bàn tay và khả năng quan sát tinh tế, chịu trách nhiệm vẽ các chi tiết về địa hình ven sông. Hắn ta đi bộ dọc theo bờ sông, leo lên những ngọn núi cao nhất để quan sát toàn cảnh, ghi nhớ từng lối mòn bí mật, từng khu rừng rậm có thể dùng để mai phục quân lính, hoặc làm nơi trú ẩn, tập kết quân. Dã Tượng còn ghi chú vị trí của các hang động, các vách đá cheo leo, những nơi có thể ẩn giấu quân lương, vũ khí hoặc làm nơi trú ẩn an toàn cho binh lính khi cần thiết. Hắn còn đặc biệt chú ý đến những điểm cao có thể đặt đài quan sát, bố trí cung thủ hoặc pháo đá để tấn công từ trên cao xuống. Mỗi thân cây cổ thụ, mỗi hốc đá đều được hắn ghi nhớ, biến chúng thành những điểm tựa chiến thuật.
Công việc đòi hỏi sự cẩn trọng và tỉ mỉ đến mức cao nhất. Họ phải làm việc liên tục, không quản ngày đêm, nắng mưa. Đôi khi, họ phải chờ đợi đúng lúc thủy triều xuống thấp nhất để có thể nhìn rõ những bãi cọc ngầm, những ghềnh đá lộ thiên, hoặc chờ lúc triều lên cao nhất để đo được độ sâu lớn nhất của dòng sông. Họ phải sống ẩn dật, gần như cắt đứt liên lạc với thế giới bên ngoài, tránh mọi sự chú ý từ bên ngoài. Mỗi khi có thuyền bè lạ đi qua, họ phải nhanh chóng ẩn mình, giấu kín mọi dấu vết công việc, che đậy bản đồ và dụng cụ đo đạc. Sự an toàn và bí mật là tối thượng.
Cứ mỗi buổi tối, khi mặt trời lặn sau những rặng núi, nhuộm đỏ cả một góc trời, ba người lại tụ họp trong hang đá. Dưới ánh lửa bập bùng, họ cùng nhau đối chiếu thông tin, điều chỉnh các chi tiết trên bản đồ, khắc phục những sai sót nhỏ nhất. Tiếng bút chì lướt trên giấy, tiếng than củi cọ vào da thú, tiếng thì thầm trao đổi của ba người tạo nên một không khí làm việc vừa căng thẳng, vừa đầy nhiệt huyết và sự tập trung cao độ. Mỗi khi một chi tiết mới được bổ sung, một khúc sông được đo đạc xong, họ lại cảm thấy một niềm vui âm thầm, một sự hài lòng khi thấy công trình của mình dần hoàn thiện, từng bước hiện thực hóa ý tưởng vĩ đại.
Bản đồ bí mật này không chỉ là một công cụ chiến lược đơn thuần, mà còn là minh chứng cho sự hợp tác ăn ý và lòng tin tưởng tuyệt đối giữa ba con người tài năng. Nó là sự kết tinh của kiến thức bách khoa về sông nước của Yết Kiêu, khả năng trinh sát và am hiểu địa hình rừng núi của Dã Tượng, cùng với tầm nhìn chiến lược vĩ đại và khả năng tổng hợp, tổ chức của Trần Quốc Tuấn. Từng đường nét trên bản đồ đều chứa đựng công sức, sự cẩn trọng, và khát vọng cháy bỏng bảo vệ non sông của họ.
Khi bản đồ dần hoàn thiện, nó không chỉ là một tấm bản đồ thông thường. Nó là một bí mật quốc gia, một kho báu vô giá, chứa đựng những thông tin then chốt cho một chiến lược "chôn sông" vĩ đại, một mưu kế có thể định đoạt vận mệnh của Đại Việt. Chỉ có những người thân tín nhất, những người đã đổ mồ hôi, công sức, và cả máu vào nó mới biết được giá trị thực sự của nó. Bản đồ này sẽ là chìa khóa để biến Bạch Đằng Giang từ một dòng sông hùng vĩ thành một chiến trường tử địa cho quân xâm lược, một nơi mà "thiên binh vạn mã" sẽ phải chôn vùi.
Nó là bằng chứng cho thấy, những tháng ngày Trần Quốc Tuấn ẩn mình, tôi luyện bản thân, học hỏi từ dân gian, đã không hề vô ích. Chàng đã không chỉ tìm thấy sự bình yên, mà còn tìm thấy những người đồng chí, những nhân tài, và quan trọng nhất là một con đường, một kế hoạch để hiện thực hóa ước mơ bảo vệ giang sơn. Bản đồ Bạch Đằng không chỉ là một tập hợp các thông tin địa lý; nó là một kiệt tác của trí tuệ và ý chí, một viên gạch đầu tiên cho những chiến công hiển hách sẽ mãi mãi đi vào lịch sử Đại Việt.