Những khu rừng rậm u tối và ẩm ướt sau Ải Chi Lăng đã thực sự trở thành nỗi ám ảnh kinh hoàng, một cơn ác mộng sống động không hồi kết đối với quân Nguyên Mông. Từng nhánh cây khô cong quẹo như những ngón tay xương xẩu vươn ra trong màn sương mờ ảo, những tán lá dày đặc đến mức ánh nắng mặt trời cũng khó lòng xuyên thấu, tạo nên một thứ không khí ngột ngạt, âm u, nơi mà những âm thanh lạ lùng của côn trùng, tiếng lá cây xào xạc trong gió thoảng cũng đủ khiến trái tim thót lại. Mùi ẩm mốc của đất rừng hòa lẫn với mùi gỗ mục và một thứ mùi lạ, cay nồng, hăng hắc của thuốc độc, len lỏi vào từng hơi thở, từng tế bào thần kinh, tạo nên một không gian rợn người, nặng nề, khiến ngay cả những chiến binh Nguyên Mông dày dạn nhất, những kẻ đã từng chinh phạt khắp nơi, cũng cảm thấy bất an tột độ. Đây không còn là một khu rừng bình thường, mà là một sinh vật khổng lồ đang thở, một kẻ thù vô hình nhưng đầy chết chóc.

Họ, những kẻ quen thuộc với thảo nguyên bao la, với những trận chiến trực diện trên địa hình bằng phẳng, giờ đây bị mắc kẹt trong mê cung xanh thẳm này, nơi mà mỗi bước chân đều là một canh bạc sinh tử. Những hầm chông sâu hun hút, những hố chông tẩm độc ghê rợn, và những cạm đá lăn chết người đã gây ra tổn thất nặng nề, không chỉ về sinh mạng mà còn về tinh thần, khiến bước tiến của chúng trở nên chậm chạp, đầy sợ hãi và vô cùng dè dặt. Tuy nhiên, sự tinh ranh và mưu trí của quân Đại Việt dưới sự chỉ đạo thiên tài của Quốc công Tiết chế Trần Quốc Tuấn không chỉ dừng lại ở đó. Trong những khu rừng sâu thẳm, nơi mà sự sống và cái chết hòa quyện vào nhau, một loại vũ khí tưởng chừng như vô hại, tầm thường, nhưng lại có sức tàn phá khủng khiếp đã được triển khai: Ong Độc Giữa Rừng Sâu.

Với sự am hiểu sâu sắc về thiên nhiên, đời sống hoang dã của núi rừng và đặc tính của từng loài sinh vật, các binh sĩ Đại Việt đã sử dụng sự mưu trí và khả năng tận dụng thiên nhiên một cách tài tình, biến những sinh vật nhỏ bé nhất thành vũ khí hủy diệt. Từ nhiều tháng trước, họ đã kiên nhẫn lùng sục khắp các cánh rừng già, bất chấp hiểm nguy, tìm kiếm và thu thập hàng nghìn tổ ong độc, đặc biệt là những loài hung dữ và có nọc cực mạnh như ong vò vẽ với thân hình vằn vện đen vàng và tiếng kêu vo ve đáng sợ, và ong mặt quỷ với kích thước lớn và khả năng tấn công theo đàn kinh hoàng. Những tổ ong này không bị phá hủy, mà được cẩn thận đưa về, sau đó được gài kín đáo trên những cành cây cao, ẩn mình trong những tán lá rậm rạp, dọc theo những con đường mòn duy nhất mà quân Nguyên Mông chắc chắn sẽ đi qua. Chúng được ngụy trang khéo léo bằng lá cây, dây leo, đến mức khó có thể phát hiện bằng mắt thường, ngay cả với những binh lính cảnh giác nhất. Thậm chí, một số tổ ong còn được nối với những sợi dây rừng mỏng mảnh, kéo dài đến vị trí mai phục của du kích, sẵn sàng để kích hoạt bất cứ lúc nào, chỉ cần một cú giật nhẹ.

Cách thức hoạt động của những "vũ khí sinh học" này vô cùng đơn giản nhưng lại cực kỳ hiệu quả, tạo ra nỗi kinh hoàng tột độ. Khi những đoàn quân Nguyên Mông di chuyển qua, tiếng vó ngựa rầm rập làm rung chuyển mặt đất, tiếng bước chân nặng nề của hàng vạn quân, hay đơn giản chỉ là những rung động nhỏ nhất từ mặt đất do sự hiện diện của chúng cũng đủ để kích động những đàn ong. Hoặc đôi khi, một mũi tên được bắn ra từ lùm cây, cắt đứt sợi dây ẩn, khiến tổ ong rơi xuống hoặc rung lắc dữ dội. Lập tức, hàng ngàn, thậm chí hàng vạn con ong từ trong tổ sẽ ào ra, bay vù vù như những mũi tên độc được bắn ra từ hư không, với tiếng kêu gào thét của loài côn trùng hung dữ, lao thẳng vào đội hình quân địch với tốc độ chóng mặt. Tiếng vù vù của đàn ong hòa lẫn với tiếng la hét kinh hoàng, tạo nên một bản giao hưởng chết chóc, báo hiệu một cơn ác mộng mới.

Cuộc tấn công của ong độc diễn ra chớp nhoáng và đầy hỗn loạn. Những vết đốt của ong vò vẽ, ong mặt quỷ không chỉ gây đau nhức dữ dội, như hàng ngàn mũi kim châm lửa đốt vào da thịt, mà còn có thể gây sưng tấy nhanh chóng, đỏ ửng, nổi mề đay khắp cơ thể. Nạn nhân bắt đầu khó thở, chóng mặt, buồn nôn, sốt cao, thậm chí là tử vong chỉ trong vài phút đối với những người bị dị ứng nghiêm trọng hoặc bị đốt quá nhiều vết. Khuôn mặt họ tím tái, biến dạng vì đau đớn tột cùng, mắt trợn ngược, miệng há hốc, gieo rắc nỗi kinh hoàng cho những đồng đội chứng kiến. Quân Nguyên Mông vốn quen với những trận chiến giáp lá cà khốc liệt, những đòn tấn công bằng binh khí sắc lạnh, những trận địa được bố trí rõ ràng. Chúng không có bất kỳ kinh nghiệm nào trong việc đối phó với một kẻ thù nhỏ bé, vô hình nhưng lại vô cùng nguy hiểm và tàn bạo như vậy. Khác với những mũi tên hay lưỡi kiếm, những con ong này có thể tấn công vào bất cứ đâu, từ khuôn mặt, cổ, tai cho đến những khe hở nhỏ nhất trên giáp trụ, thậm chí chui vào cả ống quần, ống tay áo.

Tiếng kêu la hoảng loạn, tiếng rên rỉ đau đớn vang vọng khắp khu rừng, xé tan sự tĩnh mịch. "Ong! Ong độc! Chạy đi!", "Cứu ta với! Nó đốt ta cháy da cháy thịt!", "Mắt ta! Ta không thấy gì nữa rồi!". Những người lính Nguyên, dù có giáp trụ dày đến mấy cũng không thể chống lại những vết chích từ những con ong nhỏ bé nhưng hung tợn. Chúng cố gắng dùng tay xua đuổi một cách vô vọng, cào cấu da thịt mình, dùng gươm giáo chém loạn xạ vào không khí, nhưng chỉ càng làm đàn ong thêm hung hãn, lao vào tấn công với sự điên cuồng. Nhiều người hoảng loạn đến mức cởi bỏ cả giáp trụ, vứt bỏ vũ khí để cố gắng chạy trốn, gào thét như những kẻ điên. Ngựa của chúng cũng bị ong đốt, trở nên điên loạn, tiếng hí vang trời, đôi mắt trợn trừng, hất tung kỵ binh và chạy tán loạn vào rừng sâu, không thể kiểm soát, gây thêm sự hỗn loạn khủng khiếp trong đội hình vốn đã chật vật di chuyển. Đám lính chạy trốn, dẫm đạp lên nhau, không còn kỷ luật hay hàng lối, nhiều kẻ trong lúc hoảng loạn đã sa vào những hố chông hay cạm bẫy đã được đặt sẵn từ trước, tiếng kêu thảm thiết chồng chất lên nhau, tạo thành một khung cảnh địa ngục trần gian. Cảnh tượng hỗn loạn đó vượt xa mọi cơn ác mộng tồi tệ nhất của chúng.

Sự kinh hãi của quân địch lên đến tột độ. Chúng không thể chiến đấu với một kẻ thù mà chúng không nhìn thấy rõ ràng, không thể đánh trả bằng vũ khí quen thuộc của mình. Nỗi sợ hãi vô hình này còn đáng sợ hơn bất kỳ lưỡi gươm nào, bởi nó tấn công vào tâm trí, vào tinh thần, làm lung lay niềm tin sâu sắc nhất. Sự hoảng loạn lan nhanh chóng, biến đội hình kỷ luật thép của quân Nguyên thành một mớ hỗn độn, tan rã, không còn tuân theo bất kỳ mệnh lệnh nào. Hàng trăm, hàng nghìn lính Nguyên bị ong đốt, ngã xuống gục ngã vì đau đớn, sốc phản vệ, hoặc bị đồng đội giẫm đạp trong lúc bỏ chạy. Quân y Nguyên Mông hoàn toàn bất lực trước loại vết thương lạ lùng này; chúng không có thuốc giải độc, không có cách điều trị hiệu quả, chỉ có thể chứng kiến đồng đội mình chết dần chết mòn trong đau đớn.

Các tướng lĩnh Nguyên Mông cũng không khỏi kinh hoàng, ánh mắt chúng lộ rõ sự bất lực và tức giận tột cùng. "Khốn kiếp! Quân man di hèn hạ! Dám dùng thứ tiểu xảo này! Thật là nhục nhã!", một tên tướng Nguyên gầm lên, đấm mạnh vào thân cây, nhưng cũng không biết phải làm gì, chỉ biết đứng nhìn binh lính của mình hoảng loạn. Lệnh đốt rừng lại được ban ra, nhưng đám cháy cũng không thể tiêu diệt hết những tổ ong ẩn mình sâu trong lòng đất hoặc trên những cành cây cao. Ngược lại, khói lửa có thể làm đàn ong thêm phần hung dữ, và có thể đẩy quân Nguyên vào những khu vực bẫy chông chết người khác. Một số nơi, lửa lan rộng đến cả những kho lương thực tạm bợ mà chúng vừa mới thiết lập, gây ra những vụ nổ lớn, thiêu rụi phần lớn nguồn tiếp tế.

Với sự mưu trí và khả năng tận dụng thiên nhiên của mình, các binh sĩ Đại Việt đã biến những khu rừng sâu thành một mê cung chết chóc, nơi mà quân Nguyên Mông phải đối mặt với không chỉ những cạm bẫy vật lý ẩn mình mà còn là những hiểm họa sinh học kinh hoàng, tấn công vào điểm yếu nhất của chúng: sự sợ hãi những điều không biết, không thể kiểm soát. Những chiến thuật này không tốn nhiều binh lực của Đại Việt, nhưng lại gây ra tổn thất lớn về người, về tinh thần, làm suy giảm nghiêm trọng khả năng chiến đấu và đặc biệt là làm chậm bước tiến của quân địch một cách hiệu quả. Đây chính là một phần của chiến lược tiêu hao địch, biến mỗi tấc đất Đại Việt thành một ngục môn, một nấm mồ cho kẻ xâm lược, từng bước đẩy chúng vào vực thẳm của sự kiệt quệ.

Lời bình: Hồi 109 khắc họa một khía cạnh khác trong chiến tranh du kích của Đại Việt: sự thông minh, linh hoạt trong việc biến mọi yếu tố tự nhiên thành vũ khí, thậm chí là những sinh vật bé nhỏ nhất. Ong Độc Giữa Rừng Sâu đã trở thành một nỗi kinh hoàng mới cho quân Nguyên Mông, một loại hình chiến tranh mà chúng chưa từng trải nghiệm, một cơn ác mộng thực sự. Sự kinh hãi của quân địch trước loại vũ khí bất ngờ này đã chứng minh rằng, sức mạnh không chỉ đến từ số lượng và vũ khí tối tân, mà còn từ trí tuệ, sự am hiểu thiên nhiên, và khả năng thích nghi phi thường của một dân tộc kiên cường. Quân Nguyên Mông đang dần dần nhận ra rằng, Đại Việt không chỉ là một quốc gia với những tướng lĩnh dũng mãnh, mà là một sinh vật sống, một "con rồng" có khả năng tự vệ bằng mọi cách, từ những ngọn núi cao, dòng sông lớn đến những sinh vật bé nhỏ nhất. Chúng càng tiến sâu, cái giá phải trả sẽ càng đắt, và mỗi bước chân của chúng trên đất Đại Việt đều là một bước chân vào hố sâu của sự kiệt quệ, bệnh tật và tuyệt vọng.