Đêm trăng vẫn mờ ảo, ánh sáng bạc lạnh lẽo đổ xuống mặt sông, xuyên qua những tán lá rậm rạp, tạo nên một khung cảnh vốn dĩ nên thơ nay lại đặc quánh bởi mùi máu tanh nồng nặc và nỗi sợ hãi đang lan tỏa như sương mù dày đặc, thấm vào từng hơi thở của kẻ thù. Sau những mũi thương tẩm độc bất ngờ và chết chóc, găm vào da thịt từ lùm tre của Dã Tượng, quân Nguyên Mông càng thêm hoảng loạn tột độ. Những tiếng rên rỉ yếu ớt, những tiếng va chạm gỗ thuyền lạc lõng trong màn đêm, tiếng nước bắn tung tóe khi xác người rơi xuống sông, tất cả chỉ càng làm tăng thêm sự tuyệt vọng. Chúng chỉ còn biết cắm đầu chạy trốn trong vô vọng, không còn chút khí thế nào, không còn tinh thần chiến đấu, chỉ còn bản năng sinh tồn trỗi dậy. Chúng nghĩ rằng chỉ cần thoát khỏi những con sông nhỏ hẹp, những luồng lạch hiểm trở đầy ám ảnh, nơi tử thần vừa ghé thăm, và ra đến dòng chảy lớn, nơi sông rộng mênh mông như biển cả, chúng sẽ an toàn, sẽ tìm thấy lối thoát về cố hương, thoát khỏi vùng đất chết chóc này. Nhưng một lần nữa, chúng đã lầm, một sai lầm chết người mà chúng phải trả giá bằng máu và sinh mạng.

Trong khi những chiếc thuyền lớn của Nguyên Mông, nặng nề và cồng kềnh như những con quái vật bị thương đang hấp hối, đang cố gắng xoay sở một cách khó khăn và chậm chạp trong luồng lạch hiểm trở. Tiếng mái chèo quệt nước "sột soạt! sột soạt!" nghe nặng nề, dồn dập. Tiếng gỗ ken két va vào nhau "cọt kẹt! cọt kẹt!" như tiếng kêu thảm thiết của con thuyền đang bị xé nát. Tiếng thét của những viên tướng Nguyên thúc giục binh lính nghe lạc giọng vì sợ hãi. Bỗng nhiên, từ những con kênh nhỏ hẹp, bị che khuất một cách hoàn hảo bởi những hàng cây thủy sinh và lau sậy rậm rạp, um tùm đến mức ngay cả những người bản địa cũng khó lòng tìm thấy, mà chúng chưa bao giờ ngờ tới, hàng chục thuyền nhẹ của Nguyễn Khoái lặng lẽ bao vây hạm đội địch. Những con thuyền này được thiết kế đặc biệt cho địa hình sông nước của Đại Việt: đáy nông, thân hẹp, được làm từ loại gỗ nhẹ nhưng chắc chắn, giúp chúng di chuyển nhanh chóng, lướt như bay trên mặt nước. Chúng luồn lách qua những con rạch chằng chịt như mê cung, ẩn mình dưới những hàng cây thủy sinh dày đặc, thậm chí là những đám bèo tây lớn, che khuất hoàn toàn thân thuyền và binh sĩ. Chúng như những con cá linh hoạt, thoát ẩn thoát hiện, bám sát từng chiếc thuyền địch, áp sát mạn thuyền như những kẻ săn mồi. Trong khi đó, những con thuyền Nguyên Mông to lớn lại trở nên cồng kềnh, lạc lõng và bất lực, như những khối gỗ trôi dạt vô định trong vùng nước lạ, không thể xoay chuyển. Tiếng mái chèo của quân Đại Việt khua nước nhẹ đến mức không thể nghe thấy trong màn đêm, chỉ có tiếng tim đập mạnh của những người lính Nguyên đang cố gắng lắng nghe, cố gắng nhận ra điều gì đó bất thường. Hơi nước lạnh lẽo từ sông bốc lên, hòa cùng mùi cỏ cây mục và mùi bùn tanh, tạo nên một không khí rợn người.

Nguyễn Khoái, vị tướng thủy quân tài ba, một người con của sông nước Đại Việt từ thuở lọt lòng, đang đứng hiên ngang trên chiếc thuyền đầu tiên, thân hình vững chãi như cây sào chống thuyền, đôi mắt hắn rực sáng trong đêm, ánh lên sự tự tin và quyết đoán, không chút do dự hay run sợ. Hắn đã chờ đợi khoảnh khắc này, chờ đợi kẻ thù tự sa vào cái bẫy sông nước mà mình đã chuẩn bị sẵn, một cái bẫy được giăng ra tỉ mỉ từng sợi tơ từ những ngày đầu chiến dịch. Với sự am hiểu địa hình sông nước không kém gì Yết Kiêu, thậm chí còn tinh tường hơn ở những vùng kênh rạch nhỏ hẹp, những nơi mà quân Nguyên chưa bao giờ dám đặt chân tới, Nguyễn Khoái đã dẫn dắt đội thủy thủ Đại Việt thực hiện một cuộc bao vây và tấn công không tưởng, một kiệt tác của chiến thuật thủy chiến, một bài học đắt giá cho kẻ thù. Hắn biết rõ từng bãi cạn ẩn mình dưới làn nước, từng luồng nước xoáy nguy hiểm có thể nhấn chìm cả một con thuyền, từng bụi cây có thể ẩn mình, từng tiếng sóng vỗ. Hắn cảm nhận được hơi thở của dòng sông, và dòng sông cũng là một phần của hắn.

Khi vòng vây siết chặt đến mức quân Nguyên không còn đường lùi, tiếng nước vỗ vào mạn thuyền vang lên dồn dập, tạo nên một bản nhạc báo hiệu cái chết. Đòn đánh chí tử xé tan màn đêm tĩnh lặng. Không gian bỗng chốc bùng nổ trong ánh lửa và tiếng la hét. Hàng loạt mũi tên lửa, lao tẩm dầu, và những bó đuốc cháy rực được ném tới tấp, như một cơn mưa lửa từ địa ngục, vào các thuyền Nguyên Mông. Tiếng "vút! vút!" của tên lửa xé gió, âm thanh chói tai đến rợn người, rồi tiếng "bùng! bùng! rào rào!" của lửa bốc lên dữ dội, nuốt chửng gỗ thuyền. Mùi dầu cháy khét lẹt, mùi gỗ cháy, mùi khói cay xộc vào mũi, khiến quân Nguyên ho sặc sụa, mắt cay xè. Những chiếc thuyền lớn của địch, vốn chất đầy binh lính đã kiệt sức, đói khát và số ít lương thảo còn sót lại, nhanh chóng bốc cháy dữ dội, ngọn lửa cao ngút trời, chiếu sáng cả một vùng sông rộng lớn. Lửa bắt đầu lan nhanh từ thuyền này sang thuyền khác, như một con quái vật đỏ rực nuốt chửng mọi thứ trên đường đi của nó, biến dòng sông thành một dải lửa khổng lồ, phản chiếu xuống mặt nước lung linh một cách rợn người, biến đêm tối thành ngày của sự hủy diệt.

Tiếng la hét kinh hoàng của quân Nguyên vang vọng khắp mặt sông, tiếng kêu cứu tuyệt vọng "Cứu với! Cứu với!", tiếng rên rỉ của những kẻ đang bị lửa thiêu cháy, tiếng binh khí rơi loảng xoảng xuống sàn thuyền. Chúng hoảng loạn tột độ, mắt mở trừng trừng vì sợ hãi, không biết nên chống cự một cách vô vọng hay bỏ chạy tìm đường sống. Nhiều binh lính, trong cơn hoảng sợ cùng cực, không còn chút lý trí nào, liều mình nhảy xuống sông để thoát khỏi ngọn lửa đang nuốt chửng mình, tiếng "tõm! tõm! tõm!" liên tục khi hàng trăm người gieo mình vào làn nước lạnh như băng. Nhưng họ lại bị Nguyễn Khoái và thủy thủ Đại Việt dùng lao và cung nỏ tiêu diệt một cách không thương tiếc, tiếng lao "phập! phập!" vào da thịt, tiếng tên "xé gió!" và tiếng nước "ục ục!" khi chúng chìm dần xuống đáy sông, trở thành mồi cho cá. Những con cáp gỗ chắc chắn, được bện từ những sợi mây rừng chắc khỏe, được phóng ra, móc chặt vào thuyền địch, rồi bị kéo mạnh bởi sức mạnh đồng lòng của quân Đại Việt, những cánh tay rắn chắc như thép, khiến thuyền lật úp hoặc va chạm mạnh vào nhau, gây ra những tiếng đổ vỡ kinh hoàng của gỗ, tiếng cột buồm gãy răng rắc, tiếng la hét thảm thiết của những người lính bị kẹt lại trong khoang thuyền đang chìm.

Cảm xúc bao trùm khoảnh khắc này là sự kịch tính, dũng mãnh đến nghẹt thở. Cuộc tấn công của Nguyễn Khoái diễn ra nhanh như chớp, quyết liệt và đầy bất ngờ, không cho quân Nguyên một giây phút nào để thở, để suy nghĩ, hay để phản kháng. Mỗi mũi tên, mỗi ngọn lửa, mỗi cú đâm bằng lao đều mang theo ý chí quyết chiến sắt đá của quân Đại Việt, một sự quyết tâm không thể lay chuyển, một ngọn lửa trả thù bùng cháy. Không có một chút nhân nhượng hay do dự nào trên khuôn mặt của các binh sĩ Đại Việt. Đôi mắt họ ánh lên sự tập trung cao độ, và bàn tay họ vững chắc điều khiển vũ khí. Đây là đòn giáng cuối cùng vào hy vọng thoát thân của quân Nguyên Mông, một đòn kết liễu tàn khốc mà chúng sẽ không bao giờ quên, sẽ mãi mãi ám ảnh trong ký ức của những kẻ may mắn sống sót.

Quân Nguyên bàng hoàng trước sự tinh quái của quân Đại Việt. Chúng không thể hiểu nổi tại sao đối thủ lại có thể xuất hiện từ những nơi không ngờ tới, từ những con kênh nhỏ hẹp mà chúng chưa bao giờ để ý, lại có thể sử dụng địa hình và thiên nhiên một cách tài tình đến vậy, biến những thứ tưởng chừng vô hại thành vũ khí chết người. Sự tinh quái của quân Đại Việt đã biến những con sông, con kênh tưởng chừng là đường sống, là lối thoát của chúng thành những nấm mồ chôn vùi tham vọng xâm lược, chôn vùi cả một đạo quân từng làm mưa làm gió khắp thế giới, từng được mệnh danh là bất khả chiến bại.

Tiếng nổ vang dội "Ầm! Ầm!", tiếng cháy bùng bùng "ào ào! rào rào!", tiếng kêu la thảm thiết của quân Nguyên Mông hòa lẫn vào tiếng sóng vỗ, tiếng nước réo ầm ĩ. Ánh lửa đỏ rực chiếu sáng khắp bầu trời đêm, hắt lên những thân cây cổ thụ, những khuôn mặt đẫm mồ hôi của quân Đại Việt đang hăng say chiến đấu. Mùi khói, mùi cháy, mùi máu, mùi bùn tanh hòa quyện vào nhau, tạo nên một thứ không khí ám ảnh và chết chóc. Quân Đại Việt của Nguyễn Khoái vẫn tiếp tục tấn công không ngừng nghỉ, không cho địch một cơ hội nào để thoát thân, để sống sót, để thở. Toàn bộ hạm đội địch bị mắc kẹt giữa ngọn lửa và dòng sông chảy xiết, hoàn toàn bị tiêu diệt, không một chiếc thuyền nào có thể thoát khỏi vòng vây tử thần. Bóng tối của đêm, giờ đây được thắp sáng bởi ánh lửa rực rỡ, đã trở thành màn chứng kiến cho một chiến thắng vang dội, hào hùng của Đại Việt và sự sụp đổ thảm hại, không thể tránh khỏi của đế chế Nguyên Mông, một bài học lịch sử đắt giá, được khắc ghi bằng máu và nước mắt của kẻ xâm lược.