Sau nỗi nhục nhã tột cùng, một nỗi nhục còn cay đắng hơn cả ngàn lưỡi gươm đâm xuyên, khi tiến vào một kinh đô Thăng Long hoàn toàn trống rỗng, một không gian im lìm đến rợn người, nơi không một bóng người ẩn hiện, không một hạt lương thực còn sót lại, không một tiếng động nào ngoài tiếng gió rít qua những mái ngói mục nát và tiếng quạ kêu thê lương trên đỉnh cây cổ thụ già nua, báo hiệu điềm gở. Các tướng Nguyên Mông, những kẻ từng tự nhận là hiện thân của trời đất, là sứ giả của Đại Hãn, giờ đây điên cuồng tìm cách trút bỏ cơn giận dữ và sự bất lực đang gặm nhấm chúng từ tận sâu thẳm linh hồn. Chúng đã bị đánh bại một cách toàn diện trên mọi mặt trận, không chỉ bằng vũ lực thô bạo mà còn bằng trí tuệ sắc sảo và ý chí sắt đá không thể lay chuyển của đối phương.

Từ những đầm lầy lửa Vạn Kiếp, nơi doanh trại kiêu hãnh của chúng biến thành biển lửa dữ dội, ngọn lửa đã biến gỗ thành than, xương cốt thành tro bụi, nơi tiếng la hét của hàng vạn sinh linh bị ngọn lửa nuốt chửng còn vương vấn trong không khí đặc quánh mùi khét, ám ảnh những kẻ sống sót đến tận xương tủy, khiến chúng giật mình ngay cả trong những giấc ngủ chập chờn, ngắn ngủi và đầy ác mộng, nơi hình ảnh đồng đội cháy đen cứ hiện lên trước mắt. Tiếp nối là những đầm lầy hóa lò thiêu khủng khiếp, nơi bùn lầy đặc quánh nuốt chửng những kẻ cố gắng thoát thân khỏi biển lửa, thân thể họ bị ngọn lửa liếm lấy từng thớ thịt trong tiếng la hét thê lương bị nhấn chìm dưới bùn, tiếng sủi bọt kinh hoàng của những linh hồn đang tắt lịm, những tiếng cuối cùng vang vọng trong màn đêm ẩm ướt. Kế đến là những cái bẫy chết chóc được giăng kín trên sông nước và các con lạch nhỏ, nơi lưỡi dao của Phạm Ngũ Lão và đồng đội đã kết liễu từng kẻ một, như những bóng ma đột ngột xuất hiện từ làn sương sớm, khiến chúng không kịp trở tay, không kịp thốt lên một lời trăn trối, thậm chí không kịp hiểu điều gì đang xảy ra. Và đỉnh điểm là trận huyết chiến long trời lở đất trên sông Bạch Đằng, nơi hàng ngàn chiếc cọc tẩm dầu hắc ín đã xé toạc thân thuyền và linh hồn của chúng, biến những chiến thuyền kiêu hãnh thành những mảnh vụn cháy dở, tan tác dưới dòng nước xoáy, nơi nước sông nhuốm đỏ máu và tiếng la hét tuyệt vọng bị dòng nước xiết cuốn trôi vĩnh viễn vào lòng biển cả, không để lại dấu vết, chỉ còn là những ký ức kinh hoàng ám ảnh đến muôn đời.

Quân Nguyên Mông, đạo quân từng làm mưa làm gió khắp thế giới, từng được mệnh danh là bất khả chiến bại, từng khiến mọi kẻ thù phải khiếp sợ chỉ nghe tên, giờ đây đã không còn là một đạo quân nữa. Chúng chỉ là những cái bóng vật vờ, những kẻ may mắn sống sót trong nỗi tuyệt vọng tột cùng, thân thể tàn tạ đến mức không còn nhận ra hình hài con người, da thịt nhăn nheo, xanh xao, tím tái vì đói khát và bệnh tật hoành hành, từng cơn sốt run rẩy không ngừng. Linh hồn chúng rách nát không thể hàn gắn, ánh mắt vô hồn, trống rỗng, chứa đầy sự sợ hãi và cay đắng, như những ngọn nến sắp tàn, chỉ chờ một cơn gió thổi qua là tắt lịm. Chúng đã bị nghiền nát hoàn toàn, ý chí chiến đấu bị bẻ gãy vụn vỡ như thủy tinh khi rơi từ trên cao, không còn một mảnh nào nguyên vẹn để chắp vá thành hình. Tinh thần tan nát thành tro bụi, chỉ còn duy nhất một suy nghĩ ám ảnh, một bản năng nguyên thủy nhất điều khiển mọi hành động, khắc sâu vào tiềm thức: tháo chạy, chạy thoát thân khỏi mảnh đất chết chóc này, khỏi cơn ác mộng vĩnh cửu mang tên Đại Việt. Mọi lời thề thốt chinh phục vĩ đại, mọi tham vọng bành trướng quyền lực giờ đây đã tan biến như khói sương trước gió, chỉ còn là nỗi kinh hoàng và mong muốn được sống sót, dù chỉ là một ngày, dù chỉ là một hơi thở cuối cùng, thoát khỏi địa ngục trần gian này càng nhanh càng tốt.

Giờ đây, đứng giữa một thành phố im lìm như tờ, không một ai để chém giết, không một ai để cướp bóc, không một chút tài sản nào để vơ vét, không một dấu hiệu nào của sự sống, sự bực tức trong lòng chúng dâng lên đến đỉnh điểm, biến thành một cơn cuồng nộ vô nghĩa, một sự điên loạn không thể kiểm soát, tột cùng của sự thất bại. Khuôn mặt chúng vặn vẹo, méo mó vì căm hờn, gân xanh nổi lên khắp thái dương, phập phồng theo từng nhịp thở nặng nhọc, thô ráp. Mắt lồi ra đỏ ngầu như những cục than hồng đang cháy dở, tóe lửa căm hờn, phản chiếu sự tức giận tột cùng. Hàm răng nghiến ken két tạo ra những âm thanh ghê rợn, như muốn xé nát không khí, xé nát cả sự im lặng đáng sợ đang bao trùm. Tiếng thở phì phò nặng nhọc, tiếng gầm gừ trong cổ họng của chúng vang vọng trong sự im lặng đến rợn người của kinh đô, khiến cả không gian như run rẩy, như sắp vỡ tung vì áp lực của sự phẫn nộ bị dồn nén.

Trong cơn thịnh nộ mù quáng, một tướng Nguyên cấp cao, có lẽ là A Lý Hải Nha hoặc một kẻ sống sót có cấp bậc tương tự, với bộ râu lởm chởm cháy xém và ánh mắt điên dại, khuôn mặt xám xịt vì đói khát, vì những vết thương và thất bại liên tiếp, đôi mắt đỏ ngầu gằn giọng, tiếng nói khàn đặc vì khói bụi, vì những tiếng la hét trên chiến trường và sự kiệt quệ: "Đốt! Đốt sạch! Đốt phá tất cả những gì còn lại! Đừng để lại một ngọn cỏ nào! Hãy cho chúng thấy sự giận dữ tột cùng của Nguyên Mông! Hãy cho chúng biết giá phải trả khi dám trêu ngươi! Đốt thành tro tất cả! Biến nơi đây thành một biển lửa để cảnh cáo kẻ nào dám chống lại Đại Hãn! Đừng để lại bất cứ thứ gì có thể dùng được!" Lệnh truyền xuống, vang vọng như tiếng vọng từ địa ngục trong không gian trống trải của kinh đô, khiến những người lính còn lại run sợ, nhưng vẫn phải tuân lệnh trong vô thức, bởi đó là bản năng cuối cùng của sự tồn tại.

Những tàn quân Nguyên Mông còn sót lại, với đôi chân rệu rã, xiêu vẹo vì kiệt sức và tinh thần rệu rã đến cùng cực, nhưng vẫn mang theo bản năng hủy diệt cố hữu của kẻ xâm lược, lập tức thi hành mệnh lệnh tàn bạo. Chúng vung vẩy những ngọn đuốc được làm từ bó rơm tẩm dầu còn sót lại, châm lửa vào từng căn nhà trống rỗng, những ngôi nhà mà chúng từng hy vọng sẽ tìm thấy của cải và lương thực để sống sót, giờ chỉ là những mục tiêu vô tri để trút giận. Ngọn lửa liếm vào từng cánh cửa gỗ lim chạm khắc tinh xảo, biến những họa tiết rồng phượng, mây trời thành tro than. Lửa bén vào từng bức tường đất nện vững chãi, nung nóng chúng đến mức đỏ rực, và từng mái ngói rêu phong cổ kính, khiến chúng nứt toác rồi vỡ vụn. Lửa nhanh chóng bùng lên dữ dội, nuốt chửng những mái nhà, biến chúng thành những ngọn đuốc khổng lồ, cháy rực trong ánh chiều tà, phản chiếu nỗi tuyệt vọng của chúng.

Chúng còn châm lửa vào từng khu phố còn nguyên vẹn, nơi từng là những con đường sầm uất, buôn bán tấp nập, giờ đây chỉ còn những đống đổ nát tiềm năng. Cả những đền đài, chùa chiền cổ kính, những mái đình cong cong, những ngôi miếu thiêng liêng, nơi thờ cúng tổ tiên và các vị thần hộ mệnh của Đại Việt, cũng không thoát khỏi bàn tay hủy diệt của chúng. Những tượng Phật, tượng thần bị ngọn lửa liếm láp, cháy đen, biến thành những khối tro than vô tri, những viên ngói cổ kính vỡ vụn trong sức nóng, những bức tranh tường bị bong tróc, lộ ra những mảng tường xám xịt. Không gian xung quanh chỉ còn là tiếng nổ lách tách của lửa, tiếng gió rít qua những khung cửa sổ trống hoác.

Khói đen đặc quánh cuộn lên nghi ngút, tạo thành những cột khói khổng lồ vươn tới trời xanh, che khuất cả vầng thái dương, bao trùm một phần kinh đô, hòa vào màn đêm u uất của sự thất bại, một bức màn tang tóc bao phủ toàn cảnh. Bầu trời Thăng Long giờ đây chỉ là một màu xám xịt của khói và tro, hệt như khung cảnh địa ngục trần gian. Tiếng lửa cháy "rào rào! rào rào!" dữ dội, như hàng ngàn con quỷ lửa đang gầm thét trong cơn đói khát, nuốt chửng mọi thứ không chút thương tiếc. Tiếng gỗ nứt "lách tách! lách tách!" giòn tan, tiếng đổ vỡ "ầm! ầm!" của những bức tường gạch đổ sập, những mái nhà sụp xuống, những mái ngói rơi lả tả như mưa đá trên nền đất khô khốc, vang vọng trong không gian vắng lặng, im ắng đến rợn người, như tiếng gào thét tuyệt vọng của chính những kẻ đang phóng hỏa, tiếng gào thét của sự bất lực và thua cuộc, của sự sụp đổ không thể vãn hồi. Mùi khét lẹt của gỗ cháy, của tro tàn, của vôi vữa nồng nặc xộc vào mũi, khiến không khí trở nên ngột ngạt, khó thở, cảm giác như hít phải tro bụi của chính linh hồn chúng, thiêu đốt tận bên trong, khiến chúng thêm phần kiệt quệ và chán nản.

Tuy nhiên, hành động tàn bạo, cuồng nộ và vô nghĩa này không mang lại bất kỳ tác dụng nào như chúng mong muốn, mà chỉ như đổ thêm dầu vào ngọn lửa tuyệt vọng trong lòng chúng, khiến nó cháy lớn hơn và thiêu rụi chính mình. Lời đe dọa bất thành. Quân dân Đại Việt đã di tản từ trước đó rất lâu, đã mang theo những gì quý giá nhất, đã chuẩn bị tinh thần cho việc kinh đô có thể bị đốt phá, xem đó như một phần của sự hy sinh cần thiết để bảo vệ toàn vẹn non sông. Những ngọn lửa bùng lên chỉ cháy trên những thứ vô tri, trên những ngôi nhà trống rỗng không còn ai ở, trên những bức tường không còn hơi ấm của con người, trên những vật dụng không giá trị. Không có tiếng kêu la hoảng loạn của người dân nào xuất hiện từ những căn nhà đang bốc cháy, không có tiếng khóc than của trẻ nhỏ nào vang lên từ những con phố bị thiêu rụi, không một chút dấu hiệu nào của sự sợ hãi, của sự hoảng loạn từ phía đối phương, chỉ có sự im lặng đến đáng sợ của một thành phố đã được "dọn dẹp" sạch sẽ một cách có chủ đích. Chỉ có tiếng gió rít qua những khe cửa mục nát, mang theo hơi nóng bỏng rát và mùi khói, như một lời chế giễu vang vọng trong tai chúng. Sự tàn phá vô nghĩa này chỉ càng khắc sâu thêm nỗi buồn cho cảnh Thăng Long hoang tàn, những di tích bị hủy hoại không đáng có, nhưng tuyệt nhiên không thể lay chuyển được tinh thần kiên cường, ý chí sắt đá của quân dân Đại Việt. Màn khói đen cuộn lên trên bầu trời Thăng Long không phải là biểu tượng của sự khuất phục, của nỗi sợ hãi, mà là dấu ấn cuối cùng của sự tàn bạo vô ích, của sự cuồng loạn và bất lực từ một kẻ thù đã hoàn toàn thất bại, không còn gì để mất ngoài danh dự cuối cùng.

Các tướng Nguyên đứng đó, giữa những con phố ngập tràn tro bụi, lặng lẽ nhìn ngọn lửa bùng cháy dữ dội, ngọn lửa mà chính tay chúng đã châm lên. Khuôn mặt chúng không còn vẻ hả hê chiến thắng hay thỏa mãn, mà thay vào đó là sự trống rỗng tột cùng, sự bất lực đến tuyệt vọng, một cảm giác vô nghĩa dâng trào, nuốt chửng chúng. Ngọn lửa mà chúng đốt lên không phải là ngọn lửa hủy diệt tinh thần đối phương, mà là ngọn lửa thiêu đốt chính hy vọng cuối cùng của chúng, thiêu đốt chút tàn dư của niềm kiêu hãnh Mông Cổ, thiêu đốt cả ý chí sống sót mong manh. Chúng hiểu rằng, ngay cả hành động tàn bạo này, hành động cuối cùng của sự tuyệt vọng, cũng không thể uy hiếp được một dân tộc đã sẵn sàng hy sinh tất cả vì độc lập, một dân tộc đã biến kinh đô của mình thành một cái bẫy trống rỗng để chống lại kẻ thù. Đây là thất bại hoàn toàn không chỉ về quân sự, về chiến lược, mà còn về ý chí và tinh thần. Thăng Long đã chiến thắng chúng một lần nữa, bằng chính sự im lặng và trống rỗng của mình, bằng một bài học cay đắng về ý chí bất khuất mà chúng sẽ không bao giờ quên. Tiếng lửa cháy rào rào như tiếng cười nhạo báng của số phận, vang vọng trong tai chúng, như một lời kết án, một bản án tử hình cho tham vọng xâm lược. Chúng quay lưng lại với biển lửa đang nuốt chửng kinh đô, để lại sau lưng những tàn tích cháy dở và một nỗi nhục nhã không thể nào gột rửa, một vết sẹo vĩnh viễn trong lịch sử đế chế Nguyên Mông, một nỗi ám ảnh theo chúng về đến tận phương Bắc.