Khi đội thủy quân tinh nhuệ đã thành thục kỹ năng tác chiến dưới ánh trăng, biến màn đêm và dòng nước thành đồng minh đáng sợ của mình, và các đạo quân bộ đã nhuần nhuyễn chiến thuật "cáo lui", rút lui có trật tự để bảo toàn lực lượng và dụ địch vào sâu, Trần Quốc Tuấn – vị Quốc công Tiết chế thiên tài của Đại Việt – vẫn không ngừng tìm cách tối ưu hóa sự chuẩn bị, không một phút giây lơ là hay tự mãn. Chàng hiểu rằng, để toàn quân có thể phối hợp nhịp nhàng, đồng bộ như một cỗ máy khổng lồ, mỗi binh sĩ, mỗi tướng lĩnh không chỉ cần biết nhiệm vụ cụ thể của mình một cách rõ ràng mà còn phải hình dung được toàn cảnh chiến trường, hiểu rõ ý đồ chiến lược vĩ đại của Quốc công Tiết chế một cách sâu sắc. Với tầm nhìn xa trông rộng và sự sáng tạo, khoa học trong huấn luyện hiếm thấy, vượt xa thời đại, Trần Quốc Tuấn đã cho triển khai một phương pháp độc đáo, một ý tưởng chưa từng có trong lịch sử quân sự Đại Việt: mô phỏng chiến trường trên quy mô lớn, tái hiện lại toàn bộ không gian dự kiến sẽ diễn ra những trận đánh quyết định.

Tại một khu đất trống rộng rãi gần kinh thành, một vùng đất được lựa chọn cẩn thận về địa hình và quy mô, nơi được canh gác cẩn mật bởi các lớp lính tuần tra ngày đêm để đảm bảo bí mật tuyệt đối, Quốc công Tiết chế đã ra lệnh cho hàng ngàn binh lính và thợ thủ công lành nghề dựng lên những mô hình khổng lồ. Đó không chỉ là những bản đồ phẳng thông thường, những tấm bản đồ vẽ trên giấy khó hình dung, mà là một không gian ba chiều sống động, một bản sao thu nhỏ chân thực đến kinh ngạc của chiến trường. Khu mô phỏng này mô phỏng lại địa hình sông Bạch Đằng, nơi dự kiến sẽ là trận quyết chiến cuối cùng, nơi sẽ chôn vùi tham vọng xâm lược của quân Nguyên Mông. Mô hình sông Bạch Đằng được tái hiện với những khúc sông uốn lượn hiểm trở, những bãi bồi lớn nhỏ, những ghềnh đá ngầm nguy hiểm, và đặc biệt là các bãi cọc ngầm đã được chuẩn bị sẵn trong thực tế – những cây cọc gỗ lim vót nhọn, đóng sâu xuống lòng sông, chờ đợi thủy triều xuống để lộ ra những mũi nhọn chết người. Kế đó là mô hình các tuyến đường địch có thể đi qua, từ đường bộ gập ghềnh đến đường thủy chằng chịt, với những đoạn bị phá hoại nặng nề, những khu vực bị ngập lụt biến thành bãi lầy, và các điểm phục kích đã được bố trí sẵn sàng, chờ đợi quân địch sa bẫy.

Việc dựng mô hình này được thực hiện một cách tỉ mỉ đến từng chi tiết nhỏ, không bỏ qua bất kỳ yếu tố nào, dù là nhỏ nhất. Đất đá được vun đắp, tạo hình thành núi non hùng vĩ, những ngọn đồi nhấp nhô, những vách đá dựng đứng, mô phỏng đúng địa hình hiểm trở của Đại Việt. Những con sông được tạo ra bằng cách đào rãnh sâu và dẫn nước vào, dòng chảy được điều tiết để giống với thực tế nhất. Cây cối nhỏ, bụi rậm được trồng để tượng trưng cho rừng rậm bạt ngàn, nơi Dã Tượng và quân của chàng sẽ ẩn mình. Và đặc biệt, những cọc tre, cọc gỗ nhỏ được cắm xuống mô hình sông Bạch Đằng một cách chính xác, mô phỏng đúng vị trí, mật độ và độ sâu của bãi cọc thật, như một ma trận chết người dưới nước. Ngay cả những ngôi làng đã được lệnh "vườn không nhà trống", những con đường bị đào xới hay cầu cống bị phá hủy cũng được tái hiện lại một cách chân thực nhất có thể, tạo nên một bức tranh toàn cảnh về một đất nước đã sẵn sàng cho cuộc chiến tổng lực.

Mục đích chính của việc này là để binh sĩ và tướng lĩnh hiểu rõ kế hoạch tổng thể một cách trực quan và sâu sắc nhất. Trước đây, các kế hoạch thường được truyền đạt qua bản đồ giấy phẳng lì, những ký hiệu khó hiểu hoặc lời nói khô khan, nhưng với một chiến trường rộng lớn và phức tạp như Đại Việt, việc hình dung toàn cảnh, nắm bắt mọi chi tiết là điều không dễ dàng. Giờ đây, bằng cách đi bộ trên mô hình, các binh sĩ có thể tự mình trải nghiệm địa hình, cảm nhận được sự hiểm trở của từng con đường, hình dung được những nơi địch sẽ di chuyển, những chướng ngại vật chúng phải vượt qua, và vị trí mà quân ta sẽ đón đánh, phục kích. Điều này giúp họ không chỉ ghi nhớ thông tin mà còn cảm nhận được sự kết nối giữa nhiệm vụ cá nhân và chiến lược chung.

Trần Quốc Tuấn đích thân đứng trên một gò đất cao trong khu mô phỏng, nơi có thể bao quát toàn bộ, dùng gậy chỉ trỏ từng vị trí, từng điểm then chốt. Chàng giải thích cặn kẽ về ý đồ chiến lược vĩ đại của mình: làm thế nào để quân Nguyên Mông bị dụ vào sâu trong nội địa Đại Việt, bị sa lầy ở những vùng đồng bằng ngập nước, nơi chúng không thể phát huy sức mạnh của kỵ binh; cách các đội cảm tử của Đại Việt phá hoại đường sá, cầu cống một cách triệt để để làm chậm bước tiến của chúng, khiến chúng kiệt sức và mất tinh thần; vai trò quan trọng của các kho lương bí mật được chôn giấu khắp nơi, đảm bảo nguồn tiếp tế cho quân ta trong khi địch đói khát; và đặc biệt là cách thủy quân của Yết Kiêu và Nguyễn Khoái sẽ dẫn dụ hạm đội địch vào bãi cọc ở sông Bạch Đằng khi thủy triều xuống, biến nơi đó thành nấm mồ chôn vùi chúng.

"Các ngươi hãy nhìn đây," Trần Quốc Tuấn nói, giọng nói đầy uy lực nhưng cũng rất rõ ràng, trầm ấm, vang vọng khắp khu mô phỏng, "Đây là con đường mà quân Nguyên sẽ đi qua, từng bước một, như chúng ta đã tính toán. Chúng sẽ phải đối mặt với những bãi lầy này, sâu đến ngang ngực, những cây cầu bị phá hủy kia, không thể vượt qua. Rồi khi chúng kiệt sức, đói khát, khi lương thảo cạn kiệt, chúng sẽ tìm đến đường thủy, bởi đó là con đường duy nhất còn lại. Và đây, chính là nơi chúng ta sẽ đón đầu chúng! Chính tại khúc sông này!" Chàng chỉ vào mô hình sông Bạch Đằng với những cọc nhọn lởm chởm dưới mặt nước, ẩn mình dưới lớp nước mỏng manh. "Khi nước triều rút xuống, những cọc này sẽ như những nanh vuốt của rồng thiêng, sắc bén như kiếm, xé tan hạm đội của chúng, nhấn chìm mọi tham vọng của kẻ thù xuống đáy sông." Lời nói của chàng không chỉ là chiến thuật mà còn là niềm tin mãnh liệt, truyền lửa cho binh sĩ.

Không chỉ các tướng lĩnh cấp cao mà cả những binh sĩ bình thường, những người lính trực tiếp chiến đấu cũng được phép vào khu mô phỏng này theo từng đợt, từng nhóm nhỏ. Họ được đi bộ qua từng khu vực, được các chỉ huy cấp trên giải thích lại một cách chi tiết về vai trò của mình trong từng giai đoạn của cuộc chiến. Từ đó, họ không chỉ biết mình phải làm gì một cách máy móc, mà còn hiểu tại sao mình phải làm điều đó, và hành động của họ có ý nghĩa như thế nào trong toàn bộ bức tranh chiến tranh vĩ đại. Điều này củng cố thêm sự tin tưởng của họ vào kế sách của Quốc công Tiết chế, vào sự lãnh đạo của Trần Hưng Đạo, xua tan mọi nghi ngờ hay lo lắng. Mỗi người lính đều cảm thấy mình là một phần quan trọng của một kế hoạch lớn, một mắt xích không thể thiếu.

Sự sáng tạo, khoa học trong huấn luyện của Trần Quốc Tuấn đã thể hiện rõ qua phương pháp này, một minh chứng cho tư duy vượt thời đại của chàng. Việc sử dụng mô hình 3D giúp nâng cao khả năng hình dung, phân tích tình huống của binh lính, đặc biệt là trong bối cảnh địa hình Đại Việt phức tạp, không dễ để nắm bắt. Nó không chỉ giúp họ ghi nhớ tốt hơn các tuyến đường, các điểm phòng thủ, mà còn kích thích khả năng tư duy chiến thuật, giúp họ linh hoạt ứng phó với những tình huống bất ngờ trên chiến trường thật, phát huy tối đa sức mạnh cá nhân và tập thể. Đây là một phương pháp huấn luyện mà có lẽ chưa từng có quân đội nào trên thế giới thời bấy giờ nghĩ đến.

Cảm xúc bao trùm trong không gian mô phỏng là sự chuẩn bị chu đáo đến mức hoàn hảo, một cảm giác an tâm lạ kỳ. Mỗi người lính đều cảm thấy một sự an tâm lớn lao khi thấy kế hoạch đã được vạch ra chi tiết đến từng bước nhỏ, mọi kịch bản đều được tính toán, mọi hiểm nguy đều đã được lường trước và có phương án đối phó. Họ không còn chỉ chiến đấu bằng lòng dũng cảm đơn thuần, bằng tinh thần xả thân, mà còn bằng sự hiểu biết sâu sắc về chiến trường, về ý đồ của chỉ huy. Sự chuẩn bị tỉ mỉ này đã xua tan đi phần nào nỗi lo lắng về sức mạnh áp đảo của quân Nguyên Mông, thay vào đó là niềm tin vững chắc vào một chiến thắng đã được định trước, một kết cục không thể khác.

Khi những buổi huấn luyện trên mô hình kết thúc, mỗi người lính đều mang trong mình một hình ảnh rõ ràng về cuộc chiến sắp tới, như thể họ đã trải qua nó một lần. Họ biết mình sẽ phải đối mặt với điều gì, và quan trọng hơn, họ biết mình phải làm gì để góp phần vào chiến thắng chung, để bảo vệ non sông.

Hồi 98 khép lại với hình ảnh khu mô phỏng chiến trường, nơi đã ươm mầm cho những chiến thắng tương lai, nơi trí tuệ của Trần Quốc Tuấn được hiện thực hóa. Với Trần Quốc Tuấn, đây không chỉ là một công trình huấn luyện mà còn là minh chứng cho trí tuệ và sự chuẩn bị vĩ đại của một dân tộc, một sự vượt trội về tư duy chiến lược. Đại Việt không chỉ có binh sĩ dũng cảm, tướng lĩnh tài ba, mà còn có một chiến lược được vạch ra một cách khoa học, chi tiết và hoàn hảo đến từng centimet, từng nhịp thở. Quân Nguyên Mông sẽ sớm nhận ra rằng, chúng không chỉ đối mặt với một đội quân kiên cường, bất khuất, mà là một bức tường thành được xây dựng từ trí tuệ và sự chuẩn bị chu đáo đến mức không thể tin được, một bức tường thành mà không một thế lực nào có thể phá vỡ.